Minister Plasterk heeft de conferentie geopend met een korte toespraak, hier is naar voren gekomen dat er sprake is van langetermijntrends. Men wil niet meer betalen voor het nieuws van gisteren, dit komt mede door het aanbod van nieuwe ‘gratis’ technologieën. Door deze nieuwe technologieën is de advertentiemarkt sterk dalende. In combinatie met de crisis en het dalend aantal lezers kan dit dodelijk zijn voor de krantenindustrie. De innovatie komt niet of slecht van de grond door geldtekort, terwijl innovatie kan zorgen voor het aanboren van nieuwe segmenten en/ of het behouden van de huidige klant. Innovatie hoeft niet alleen op nieuwe technologieën van toepassing te zijn maar er moet vooral ook gekeken worden naar innovatie op het gebied van de huidige technologie.

Distributie maakt op dit moment een groot deel uit een van de kosten, op maat gemaakte abonnementen zijn door deze logistieke beperkingen nog niet mogelijk. Een buurt of regiodrukker zou hiervoor een mogelijkheid tot innovatie kunnen zijn, in plaats van het centraal drukken.

Minister Plasterk benadrukt in zijn toespraak dat de media zowel de interne als de externe vergrijzing moet aanpakken. Doordat bij bedrijven voornamelijk het ‘last-in-first-out-principe’ hanteren, zijn het de jonge afgestudeerden (journalisten) die op de arbeidsmarkt geen kans hebben. Hierdoor blijft de gemiddelde leeftijd binnen de mediabedrijven stijgen, terwijl het straks de jongere generatie is die de krant moet gaan kopen en moet gaan leiden.
Minister Plasterk: ‘Het doel van de journalistiek is het produceren van kwalitatief nieuws, en daarin is de gedrukte pers de ruggengraat’.

De keynote speaker was professor Robert Picard, een Amerikaanse media-econoom adviseur op het gebied van pers, media en mediabeleid. Volgens professor Picard zijn geld en techniek niet het probleem. De media praat te veel over hoe ze hun omzet gaan behalen, maar te weinig over hoe ze interne veranderingen in gaan voeren en hoe ze willen gaan innoveren. Het geld komt vanzelf als - zowel interne als externe - veranderingen zullen worden ingevoerd. Loop niet achter anderen aan, maar ga zelf innoveren. Het lanceren van een nieuw product schijnt niet in de aard te zitten van de mediacultuur. De traditionele manier van denken en doen heeft nog steeds de overhand. De organisatie zelf is het probleem van de afnemende oplage, niet de beperkingen aan geld of technologie. De uitgevers moeten nieuwe media (internet) niet zien als bedreiging maar als kans. De gemiddelde uitgave aan R&D door bedrijven is 3% in de EU, in de mediawereld ligt dit op 0,3%.

Het aanboren van nieuwe markten werkt voor innovatie het beste en de overheid moet hier een belangrijke rol in gaan spelen. Het hoofddoel van de overheid zou het stimuleren en opzetten van het innovatiebeleid moeten zijn.  Wij moeten helpen om te veranderen, niet om te overleven. Zoals professor Picard mooi verwoordde ‘If we are not moving, we are dead!‘. Naast innovatie moet er ook worden samengewerkt tussen het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Er wordt naast elkaar geleefd, niet met elkaar. In de toekomst moet dit veranderen, wil de krant overleven.

Aan het einde van de toespraak van professor Picard, liet hij weten verbaast te zijn over het feit dat innoveren in Nederland grof gezegd schaalverkleining inhoudt.

De voorzitter Wim Noomen, heeft streng moeten toezien op de tijd die sprekers hadden om hun praatje te houden. Dit bleek voor sommige sprekers lastiger dan voor andere. Verschillende pilot projecten werden gepresenteerd, met de bevindingen en de resultaten die tot nu toe zijn behaald. Bij deze presentaties zaten een paar goede concepten, de mindere concepten waren veelal een kopie van de papieren krant naar de digitale wereld. Het klakkeloos overnemen van bestaande succesvolle concepten, hoeft geen gegarandeerd succes te zijn voor anderen.

Media is momenteel een hot item en dit zal zich voorlopig nog wel even voortzetten. Hoe het gaat aflopen met de papieren krant weet niemand zeker, slechts speculaties doen de ronde. Naar mijn mening zou het afsterven van de papieren krant een zonde zijn, het heeft iets vertrouwds over zich. Voor de generaties die na ons zullen komen zal de vertrouwde krant geen toegevoegde waarde meer hebben, wat kan leiden tot het einde van de papieren krant…

Manon Helmus

Klik hier voor de video's en presentaties van alle sprekers.