Met zo’n lead-in is het niet verwonderlijk dat wij vandaag inderdaad aan de slag gingen met businessmodellen. Het was – zoals verwacht – the whole package. Voorgeschiedenis en speelveld werden met verve uit de doeken gedaan en toen was het tijd om zelf in actie te komen. Terwijl onder de studenten een enthousiaste discussie werd aangezwengeld over de omgeving van en trends voor de krant, werden de bevindingen door Patrick zelf meteen weergegeven in een sprekend model. Een veelheid aan kleur en vorm werd hierbij schijnbaar zonder enig probleem tevoorschijn getoverd en zorgde voor duidelijkheid en richting.

Met de regels viel prima te leven.

De impact van deze visueel gerichte aanpak is gevoelsmatig zeer groot en sluit goed aan bij de creatieve oefeningen van de afgelopen week. Patrick van der Pijl gaf aan dat hierin een voordeel ten opzichte van traditionele werkmethoden ligt. En inderdaad, welke organisatie wil zich in tijden van acute pijn de moeite troosten een onderzoeksbureau te selecteren om vervolgens een gortdroog onderzoeksrapport op tafel te krijgen? Meestal scant men in dergelijke gevallen snel de managementsamenvatting en wordt de rest aan de huisstofmijt overgelaten. Een visueel vormgegeven idee van een product, dienst of businessmodel daarentegen maakt bij een probleemhebber een levende indruk; het geeft vlot een indruk van de hele situatie en heeft ontegenzeggelijk een sterke “wow-factor”.

Patrick van der Pijl brengt samen met studenten omgeving visueel in kaart.

Na de omgevingsanalyse kreeg iedere groep de beschikking over een business model canvas waar wij vervolgens het businessmodel van het Parool op mochten uitdelen. Het bleek een flinke kluif, aangezien weinigen van ons deze krant ooit in hun handen hadden gehad. Toch gingen wij wel degelijk goed bewapend van start; de resultaten van de voorgaande weken boden een goede basis om op te bouwen.

Het werk aan de businessmodellen voor het Parool leidde tot discussie en inzicht.

Deze actieve sessie leidde uiteindelijk tot de realisatie dat het Parool (en daarmee wellicht de krantenwereld in het algemeen) in feite een multi sided platform heeft – meerdere verschillende klantengroepen zoals adverteerders en lezers moeten door de organisatie bediend en benut worden.

Hoewel er eerst nog een aantal andere zaken in de workshop aan bod mogen komen eer het opstellen van concrete businessmodellen plaats kan vinden was het zeer waardevol om alvast op een dergelijk stimulerende manier aan de slag te gaan. De turbulentie van de huidige zakelijke wereld biedt een groot aantal variabelen waarmee wij als ontwerpers rekening zullen moeten houden – de boodschap van Patrick in deze was om ons daarom niet te beperken tot één model. Nee, beter is het om meerdere modellen op de wereld te zetten; hierdoor ontstaat een getrouwer beeld van de mogelijkheden en worden eventuele parels niet voortijdig afgestoten.

Morgen wordt de draad van analyseren, onderbouwen en uitwerken overigens weer stevig opgepakt – die parels waar ik zojuist over schreef moeten wij natuurlijk wèl opduiken.

Koen van den Berg

Om maar met de deur in huis te vallen… Wat een kennis heeft Arjan Ribbe, Client Services Director van L’eau BV. Geweldig om naar te luisteren en te ontdekken dat hij heel veel product en markt kennis heeft van zowel het verleden, het heden en de toekomst.
Een specialist in zijn vak. Een doel om naar te streven.

barriere methodiek

Welk vak ?
L’eau is een reclame bureau en er is ons veel informatie toegereikt over de (huidige) trends in het Marketen van producten en diensten (met name de Barrière methodiek). Nieuwe insights die we mee kunnen nemen in de promotie van een product-omschrijving dat we gaan adviseren aan de Kranten uitgevers.
Marketing is een groot onderdeel van Innovatie Management. Daarom is de belangrijke vraag voor ons project, en dit was tevens de afsluiter van de presentatie:
“Hoe zet je een product op de markt dat mensen willen en blijven gebruiken ?”

Die kennis gaan we later in het traject nodig hebben.

Allereerst is het doel om het probleem inventarisatie deel: de eerste versie van het probleem model (waardesysteemanalyse) en probleemstelling af te ronden.
Aan het einde van de dag waren we bijna klaar met het discussiëren van problemen, oorzaken en onderlinge verbanden. Morgen gaan we het in MS Visio sneller en overzichtelijker afronden (Technologie helpt en versnelt innovatie)

Er heeft veel tijd ingezeten in de Waardesysteemanalyse. Elk probleem heeft wel 3x ter discussie opengestaan, een keer weggehaald en erbij gebracht. Verbanden hebben na veel zoeken en discussie lang op zich laten wachten. Maar deze uren hebben wel bijgedragen aan ons inzicht en ervaring.

Ikzelf heb de afgelopen dagen veel kennis van vroeger opgerakeld, en ik ben sterk aan het groeien. Dit is het project dat al de breedheid aan kennis van het Technische Bedrijfskunde gebruikt, met elkaar verbindt en nog eens verbreed met innovatie aspecten.
In één woord: Geweldig !

Mervyn Fransen

Een team van twee industrieel ontwerpers gaat de studenten twee dagen begeleiden in een creatief proces. Het team van creatieve experts bestaat uit:
ir. Eefje Ernst, sociaal ontwerper. Haar afstudeerproject aan de faculteit Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft voerde ze uit voor het NRC Handelsblad, waar ze verder keek dan de krant zelf en de context onder de loep nam.
Eefje houdt zich in dit project bezig met het maken van de vertaalslag van onderzoeksresultaten naar ontwerptools.

ir. Anne Marleen Olthof, ontwerpstrateeg Studeerde in 2008 af op een onderzoek naar de gebruikersbehoeften. Tijdens haar werk bij jongerencommunicatiebureau heeft zij interviews en creatieve sessies met jongeren uitgevoerd  waaronder een project over de toekomst van de krant.
Anne Marleen houdt zich in dit project bezig met het opzetten van een onderzoek met de studenten en geeft inzicht in interviewmethodieken en het vormen van vraagstellingen.

"De krant van 2020"
Week 2 van het project "De krant van 2020" wordt geheel gewijd aan de behoeften van de markt. Deze behoeften worden gevormd door de zgn. productgebruikers. We kunnen de gebruiker in dit geval omschrijven als de ‘lezer van de krant.’ Deze definitie is echter breed geformuleerd, waardoor je eigenlijk geen beeld krijgt van die lezer. Wanneer je dit beeld zelf gaat invullen, dan zal snel blijken dat kleine sprookjesverhalen ontstaan, waarin de ene gebruiker nog extremer lijkt dan de andere. Mensen zijn verschillend en om een duidelijker beeld te creëren van de lezer achter de krant, dan zullen we op zoek moeten gaan naar die lezer. In twee dagen tijd zullen we de betekenis(sen) van het nieuws ontdekken, krantenlezers onder de loep nemen en een handreiking geven naar een ontwerp voor de krant van 2020.

Woensdag 2 december: Ochtend
Het ochtenddeel van deze dag zal bestaan uit een presentatie door Anne Marleen met aansluitend een aantal creatieve oefeningen. Deze geven de studenten inzicht in de verschillende soorten nieuws en de betekenis van nieuws alsmede inzicht in de gevoelswaarden van de zgn. touchpoints van het nieuws. Aansluitend brengen de studenten van een aantal kranten in kaart wat de concrete en abstracte meerwaarden van hun uitingsvormen zijn. Wat voegen ze toe?

Introductie vakgebied
De eerste dag beginnen we met een korte introductie van het vakgebied waar Eefje en Anne Marleen vandaan komen: het ontwerpen en onderzoeken van interactie tussen mens en product.

Interactie
We behandelen het thema ‘interactie’. Waarom is interactie tegenwoordig zo belangrijk bij het ontwerpen van producten? Waar komt het vandaan?

Empathy map - zoals in Business Model Generation

Gebruikers
We behandelen het thema ‘de krantenlezer’, ook wel ‘de gebruiker’ genoemd. Waarom vragen we alledaagse mensen nou eigenlijk of ze willen vertellen wat zij willen en wensen? Moeten we niet heel veel mensen vragen wat ze willen om een goed beeld te krijgen? Wat is het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek? Wat betekent al die informatie die we over lezers te weten komen en wat doen we er mee? Hoe kunnen we daar nou uithalen wat belangrijk is en wat niet.
Product
We behandelen ook het product. We stellen onszelf de vraag wat de betekenis van de krant is. En wat het lezen van een krant betekent? En in hoeverre dat verschilt van het lezen van ander nieuws of een ander medium. Ook gaan we eens na wat de verschillen in meerwaarde en betekenis is tussen de afzonderlijke kranten

woensdag 2 december: middag
In het middagdeel richten we ons op het daadwerkelijke verzamelen van creatief onderzoeksmateriaal. In dit project gebeurt dat door mensen te interviewen en te observeren. Maar waar let je dan op? Welke vragen stel je? Hoe zorg je dat je de hoofdlijnen niet uit het oog verliest? En hoe zorg je dat het interview losjes verloopt?
Onderzoeksanalyse
Voordat we de krantenlezer gaan opzoeken gaan we eerst eens uitzoeken wat we willen weten. En welke vragen. we daarbij kunnen stellen. We gaan een checklist opstellen met hoofdvragen en subvragen om vooraf goed in ons hoofd te prenten op welke vragen we antwoord willen krijgen. Een checklist in je hoofd hebben is erg van belang om tijdens het interview zo ontspannen mogelijk vragen te kunnen stellen. Een goed interview voelt voor de geïnterviewde vaak als een doodnormaal gesprek, terwijl de interviewer precies weet wat hij vraagt.

Observatietechnieken
Waar let je op als je je niet richt op wat gebruikers te vertellen hebben, maar op wat gebruikers doen? Wat wil je vastleggen op een camera? Mag je zomaar iedereen vastleggen of moet je toestemming vragen? Hoe vraag je of iemand wil poseren en wat wil je van die persoon laten zien als hij poseert?

Interviewtechnieken
Om een interview zo prettig mogelijk te laten verlopen is het erg belangrijk om te weten wat je als interviewer uitstraalt. De interviews die de studenten gaan doen zijn niet mooi geënsceneerd, zoals bij tv-shows, maar het zijn rauwe en snelle informatie-overdrachten. Zoals bekend uit diverse onderzoeken, wordt de gevoelswaarde van een gesprek in beperkte mate bepaald door datgeen wat gevraagd wordt. Het grootste deel hangt af van de houding, de stem, de blik van de interviewer. Interviewen is eigenlijk ervoor zorgen dat je zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van een geinterviewde komt te zitten. Dit betekent dat je zelf energie moet geven aan de geinterviewde. Wat je geeft, krijg je terug. Sommige mensen zijn hier van nature bedreven in, anderen hebben wat oefening nodig om stevig in hun schoenen te blijven staan en de hoofdlijnen in de gaten te houden. Vandaar dat we hierin gaan oefenen met elkaar.

Lector Inge Oskam vertelt over Technology Assessment

Maar hoe mooi dit ook klinkt, toch zijn open ogen en een heldere geest nutteloos zonder een voedzame maaltijd voor het grijze vet in de bovenkamer. Vandaag was het een vijfgangendiner. Vele denkwijzen passeerden de revue tijdens de zoektocht naar nieuwe inzichten. Inge Oskam serveerde ons meteen al een interessante portie trends en technologie, waarbij het voorspellen van en inspelen op ontwikkelingen in beiden de boodschap was. De noodzaak tot innoveren en de impact van discontinue innovaties werden met een aantal voorbeelden en modellen goed duidelijk gemaakt, en er was gelukkig volop ruimte voor discussie.

Het onderwerp media en technologie maakte een hoop los in de zaal en de presentatie kwam haast in het gedrang door de gesprekken die daaruit voortvloeiden. Gelukkig maar; de betrokkenheid sprak duidelijk uit de vele vragen en de zoektocht naar verdere verdieping waarin tijd blijkbaar geen rol mocht spelen. Inge sloot de presentatie van haar kant af met een smörgåsbord aan links, wij van onze kant met een welverdiend applaus.

En toen gingen we snel rond het altaar van onze heiland wachten.

Menno Huisman van Booreiland verzorgde de second course, een machtig en visueel strak vormgegeven maal van metaproducten, timelines, technologie en innovatiecases. Van de Industriële Revolutie tot de 3D-printer, van de opkomst van het sociale web tot het hemeltergende plastic WiFi konijn Nabaztag – alles passeerde de revue. Hier was de boodschap dat creativiteit de ruimte moest krijgen om te floreren om tot goede innovatie te komen, en ook hier was de betrokkenheid groot.

Tot slot werden wij door Jurjen nog even opgepompt met een brainstormspel waarbij wij onze creativiteit mochten trainen op een tot de verbeelding sprekende kartonnen doos. Daarna stortten wij ons weer met frisse moed op de probleemanalyse en het waardesysteem.

Co-creatie sessie met studenten: veel energie!

Ter afsluiting: creativiteit is een vreemd beest, ongrijpbaar en banaal dichtbij, vertrouwd en ontembaar tegelijk. De dag heeft mij in elk geval geïnspireerd om een nieuw idee uit te werken, iets langs de lijn van biomimicry. Ik ga het morgen kort presenteren, in de hoop dat het weer elders tot andere ideeën leidt. Dat is het spel: Idee, gaat heen en vermenigvuldigt u, en bouw glanzende steden van resultaten.

Koen van den Berg

Jurjen Helmus en Ed Schrikkema namen de intro voor hun rekening en deden de roadmap van het project uit de doeken, alsmede de lineup van gastsprekers en de competenties die wij tijdens het proces verder zullen ontwikkelen. Uiteraard was er ook voldoende tijd om al koffie bijtankend met elkaar en de docenten te reflecteren op de inhoud van de workshop en alvast te brainstormen.

Vervolgens was er tijdens de – zeer geslaagde – kennismakingslunch de kans om ontspannen te praten met enkele van de gastsprekers die tijdens de komende weken hun kennis met ons zullen delen. Wij maakten van de gelegenheid uiteraard gretig gebruik, want dit was een leuk moment om van gedachten te wisselen met de aanwezigen over de workshop.

lunch

Bart Brouwers, hoofdredacteur van Spits! en (ex-)lid van de commissie Brinkman was van de partij, alsook Geert ten Dam, hoofdredacteur van HDC Media. Beiden waren zeer geïnteresseerd in de uitkomsten die onze verse blik zou kunnen bieden en doken meteen in gesprekken met de studenten. Meta-product input kwam van Wimer Hazenberg en Menno Huisman van Booreiland, terwijl Anne Marleen haar focus legde op de motivaties aan de lezerskant. Andere invalshoeken op innovatiegebied kwamen weer van Jeroen Mann en Michael Nijdam van MediaInnovatie en Jille Sol, één van de slechts 470 co-creators van Business Model Generation.

Kees Wijnen vertelt

In de middag verzorgde Kees Wijnen – docent arbeidspsychologie aan de HvA – het eerste gastcollege, waarbij samenwerking uitvoerig behandeld werd. Als belangrijk onderdeel van het project lokte dit natuurlijk de nodige discussie uit. Na zijn college mochten de handen uit de mouwen. Probleemanalyse staat als eerste op het menu, en het einde van de middag stond in het teken van een groepsgewijze zoektocht naar bronnen.

Een geweldige dag, en het belooft wat. Alles aan het project is nieuw: de locatie, de uitvoering, de samenwerking en de kans om daadwerkelijk tastbare resultaten neer te zetten voor een probleem van dergelijke grootte. Wij mogen ons nu een weg te banen door het woud van de dode bomen en innovatieve manieren bedenken om de boel beter aan het groeien te krijgen. Onze houding is natuurlijk voorspelbaar: Nothing we can’t handle. Toch, ermee omgaan is wel heel wat anders dan erin excelleren. Maar gezien het enthousiasme van de studenten, docenten en gastsprekers kan ik niet anders dan erin geloven.

Koen van den Berg